1. Giới thiệu về cây sachi:
Cây sachi (tên khoa học Plukenetia volubilis) là một giống cây có xuất xứ từ vùng Nam Mỹ, được người bản địa gọi là cây sacha inchi, đậu núi inca, lạc inca… thuộc họ thầu dầu (Euphorbiaceae), thân có dạng dây leo, không có tay cuốn, có tuổi thọ cao lên đến 20 năm. 
Công nghiệp dinh dưỡng dùng Sachi làm ra các sản phẩm từ hạt, bột dinh dưỡng. Công nghiệp dược phẩm dùng dầu Sachi làm viên nang, dùng lá làm trà thảo dược. Công nghiệp thực phẩm dùng dầu Sachi để trộn các món salad cao cấp, ngọn có thể làm rau. Công nghiệp mỹ phẩm dùng để dưỡng da, tóc, bảo vệ sắc đẹp...
Hiện nay cây sachi được trồng nhiều ở khu vực Nam Mỹ và Đông Nam Á. Do cơ bản có chung đới khí hậu và nhiều nét tương đồng về thổ nhưỡng. Thái Lan là nước đi đầu trong khu vực về canh tác cây sachi, hiện nay ở Việt Nam diện tích trồng sachi cũng bắt đầu tăng nhanh.
 

Cây và quả sachi
 
2. Một số yêu cầu về khí hậu và đất để trồng sachi:
So với những cây nhiệt đới khác, sachi là cây thích nghi tương đối rộng, ở Việt Nam nói riêng sachi có thể trồng từ đồng bằng cho tới vùng núi, cao nguyên, từ đất xám, đất pha cát, đất thịt nhẹ cho đến đất đỏ bazan. Một số điều kiện tự nhiên phù hợp nhất để canh tác cây sachi như sau:
+ Đất có pH trung tính 5.0 - 7.0. Thoát nước tốt, giàu mùn, có tầng canh tác tối thiểu 1m. Cây có thể chịu úng tốt tuy nhiên nếu thời gian ngập nước kéo dài cây sẽ chết.
+ Nhiệt độ sinh trưởng từ 10-35 độ C – Tốt nhất trong khoảng 22-32 độ C. Lượng mưa trung bình 1.500mm/năm. Độ cao dưới 1.700m so với mực nước biển. Cây thích hợp với ánh sáng trung bình, có cây che bóng vừa phải.

3. Khoảng cách và mật độ trồng sachi:
Hiện nay có rất nhiều khoảng cách, quy cách và mật độ trồng rất khác nhau. Tùy theo khả năng thâm canh và điều kiện đất đai mà chọn khoảng cách và mật độ phù hợp:
Khoảng cách 2,5m x 2,5m – Tương đương 1.600 cây/ha
Khoảng cách 2,0m x 3,3m – Tương đương 1.667 cây/ha
Khoảng cách 2,5m x 3,3m – Tương đương 1.333 cây/ha
Khoảng cách 3m x 3m – Tương đương 1.111 cây/ha
Không nên trồng quá dày, tối đa không nên vượt quá 2.000 cây/ha. Vì độ phát tán của cây về sau rất mạnh, khác hẳn so với khi trồng cây hồ tiêu hoặc trồng chanh dây

4. Chuẩn bị đất trồng sachi:
- Cày xớt đất cho bằng phẳng, dọn sạch cỏ rác, lên luống. Đối với đất rừng, đất đồi thoát nước tốt, chỉ cần san mặt bằng và đào hố. Đối với các địa hình dốc cần tạo gờ đồng tâm tránh xói mòn, rửa trôi. Đối với đất có nguy cơ đọng nước, cần tiến hành đánh rãnh thoát nước.
- Đào hố trồng cách thời điểm xuống giống 1 tháng. Hố có kích thước 30x30x30cm hoặc 40x40x40cm. Mỗi hố trộn 5-10kg phân chuồng hoai mục + 1 thìa chế phẩm Trichoderma + 0,3 – 0,5kg lân, trộn với lớp đất mặt và lấp hố tưới đẫm nước.

5. Cách làm giàn trồng sachi:
Nhìn chung sachi có thể tận dụng trồng lại trên các diện tích chuyển đổi từ các giống cây trồng khác như tiêu, chanh dây… các bạn có thể dùng các trụ tiêu hoặc giàn chanh dây để trồng sachi, một số kiểu giàn sachi thường thấy
Giàn chữ T: Sử dụng cọc bê tông, cọc tre, cọc gỗ… chiều cao 2-2,5m. Chôn sâu 40cm. Cọc cách cọc 3-4m. Bên trên cọc xuống dưới chân cọc cứ 50cm ta thiết kế 1 thanh ngang, từ 50cm (đỉnh cọc) cho đến 1m2 (cách chân cọc 1m). Sử dụng dây kẽm nối các đầu cọc, thân cọc và các thanh ngang với nhau để làm giá đỡ cho cây đeo bám
Giàn chữ I: Sử dụng cọc quy cách tương tự như giàn chữ T, tuy nhiên đỉnh cọc xuống không cần thiết kế thanh ngang, chỉ cần dùng kẽm nối các cọc trong cùng 1 hàng lại với nhau
Giàn truyền thống: Có thể tận dụng từ những giàn chanh dây, giàn bầu bí để trồng sachi, không cần thiết kế lại nhiều
Tận dụng trụ tiêu cũ: Mỗi trụ tiêu các bạn thiết kế thanh ngang dài 1-1,5m. Buộc thành hình chữ thập vuông góc với trụ, mỗi giá chữ thập cách nhau từ 0,5 – 1m, tùy theo chiều cao của trụ.
 
Giàn trồng sachi chữ T
 
6. Thời vụ trồng sachi:
Nếu đáp ứng được nước tưới có thể trồng sachi quanh năm, tuy nhiên thích hợp nhất là vào mùa hè hoặc mùa thu (Tháng 6 hoặc tháng 9). Cây giống sachi có thể được ươm trực tiếp từ hạt hoặc sử dụng công nghệ nuôi cấy mô invtro. Trong quá trình chăm sóc cây trong vườn ươm nếu cây quấn ngọn vào nhau, có thể sử dụng kéo để cắt đi, bảo đảm cây đủ cứng cáp để vận chuyển đến nơi trồng.
Khi trồng không nên trồng quá sâu, vị trí gốc cần được vun cao, mỗi hố nên trồng ít nhất 2 cây. Sau khi trồng nếu không mưa cần tiến hành tưới để cây không bị khô héo.

7. Bón phân cho cây sachi:
Bón lót – Như đã hướng dẫn ở phần chuẩn bị hố trồng
Bón thúc – Từ thời điểm trồng đến khi cây ra đợt hoa đầu tiên, cần tiến hành bón thúc bằng phân đạm pha loãng, tưới vào gốc. Mỗi 15 ngày bón thúc một lần
Bón định kỳ – Hàng năm bón 1 đợt phân chuồng (10-15kg/hố – bón kết hợp với chế phẩm Trichoderma – bacillus) và 2-3 đợt phân NPK. Tùy theo độ tuổi cây và mức độ sinh trưởng mà cân đối lượng phân vừa đủ (Từ 0,1 – 0,3kg/cây/lần bón)
Phân bón lá – Mỗi năm phun định kỳ phân bón lá từ 2-3 lần. Sử dụng các loại phân bón lá giàu trung vi lượng + kích rễ

8. Chăm sóc cây định kỳ cây sachi:
Tưới nước: Cây chịu úng tương đối tốt, tuy nhiên chịu hạn kém, đặc biệt trong mùa khô, cần thương xuyên tưới nước để giúp cây duy trì sự sinh trưởng và ra hoa đậu quả liên tục, thiếu nước cây dễ mất sức, hoa và quả không phát triển được, thường bị héo và rụng sớm.
Cắt tỉa tạo tán: Khi cây mới phát triển, cần dùng các biện pháp hỗ trợ cây đeo bám vào trụ, giàn, có thể sử dụng dây nilon mềm để buộc phần ngọn. Khi cây đạt chiều cao 1m trở lên, tiến hành hãm ngọn để cây phát triển cành thân, nhanh chóng phủ tán. Những năm về sau khi cây đã phát triển mạnh, có thể cắt bỏ bớt các cành ở tầng thấp, giúp cây dồn dưỡng chất phát triển cành mới và nuôi quả tốt hơn. Cành dập gãy, vàng úa, hết khả năng mang trái cũng cần được cắt tỉa thường xuyên. Nên cắt vào tháng 5 và tháng 11 để hạn chế nấm bệnh tấn công

9. Phòng trừ sâu bệnh cây sachi:
Nhìn chung cây sachi hiện nay chưa thấy xuất hiện các loại bệnh gây hại diện rộng, chủ yếu là các bệnh về rễ như các giống cây trồng khác, đặc biệt là nấm rễ và tuyến trùng. Bà con có thể canh tác theo hướng hữu cơ, bổ sung và tạo điều kiện cho các chủng nấm đối kháng như Trichoderma – bacillus phát triển. Giúp cây có bộ rễ phát triển mạnh.
Về sâu hại: Chủ yếu là ốc sên – bọ cánh cứng ăn lá, dế cắn thân… ở giai đoạn cây con, có thể chủ động sử dụng các loại thuốc sâu có nguồn gốc sinh học để phòng trừ khi thấy xuất hiện sự tấn công của côn trùng

10. Thu hoạch và bảo quản hạt sachi:
Cây sachi cho thu hoạch quanh năm, không có thời vụ nhất định, khi quả già, phần vỏ quả khô hẳn và chuyển thành màu đen, lộ ra phần hạt là có thể thu hoạch được. Khi thu hoạch cần chú ý dùng kéo cắt cuống, không nắm giật làn dập gãy thân cành, không hái những quả còn màu xanh.
Năng suất năm thứ 2 có thể đạt 2-3kg hạt khô/cây/năm. Các năm về sau tiếp tục tăng tùy vào mức độ sinh trưởng. Mỗi kg hạt khô chứa từ 500-700 hạt (loại hạt còn vỏ nâu chưa tách nhân)
Sau khi thu hoạch quả cần trải qua công đoạn tách hạt bằng máy chuyên dụng. Sản phẩm hạt còn phần vỏ cứng màu nâu đen, có độ ẩm từ 13-15%. Bảo quản hạt nơi thoáng mát, khô ráo.

Ban Phong Trào

 
 
Hỗ trợ trực tuyến
 
Tin tiêu điểm
Đường dây nóng tư vấn COVID-19 của 63 tỉnh thành
Phát huy sức mạnh tinh thần yêu nước Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Giáo dục lý tưởng cách mạng cho sinh viên tại nhà trường
Phòng ngừa bệnh “phai Đoàn” ở một bộ phận thanh niên hiện nay
Tăng cường bảo vệ, củng cố nền tảng tư tưởng Hồ Chí Minh
Tin đọc nhiều nhất
Một số trò chơi sinh hoạt tập thể của Đoàn
Nghi thức Đội Thiếu Niên Tiền Phong Hồ Chí Minh
Thi vẽ tranh Vì một môi trường Xanh - Sạch - Đẹp
Danh sách Thường trực Tỉnh đoàn Hòa Bình
Kỳ Sơn: Nhiều hoạt động sôi nổi vui tết Trung thu năm 2013
 
Liên kết website
 
Phóng sự ảnh
| Giới thiệu | Tỉnh Đoàn Hòa Bình | Tin tức - Sự kiện | Kỹ năng - Nghiệp vụ | Văn bản - Tài liệu | Liên hệ
ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH TỈNH HÒA BÌNH
Địa chỉ: 164 Đại lộ Thịnh Lang - Phường Tân Thịnh - TP Hòa Bình - Tỉnh Hòa Bình
Điện thoại: 02183.882.946 - Fax: 02183.883754 - Thư điện tử: doanthanhnien.tdhb@gmail.com